ベトナムに住んで生活している、市井の日本女性

Cập nhật: 12:14 02-10-2013

3454 lượt xem

「美智子先生」安らかにお眠り下さい!!

ベトナムに住んで生活している、市井の日本女性

今いろんな国から、肌の色や年齢を問わず、多くの外国人 がベトナムに来て生計を立てながら暮らしている。またヨーロッパ人のほかに、多くのアジアの女性たちもベトナムで生活するために来ている。

そして、このようなアジアから来た女性たちは、ベトナム人の女性たちと同じように毎日を忙しく暮らしている。そしてこのベトナムで、彼等は楽しみと幸福を見付けている。

◆ベンチでの日本語教室◆

ミチコさんは、毎日朝5時に自分の一日の仕事を始める。急いで朝食のインスタントラーメンを食べた後で、お昼ご飯を作って大学に持って行く。 そしてバスを 待って、人文社会科学大学に向かう。この時間にはまだ、大学の中庭にあるベンチに座っている生徒たちが少ないからである。

「ここに座って教えるためには、早く行かないと場所が無くなるからです。遅く行くと座る場所がないので、外の喫茶店に行って教えないといけなくなりますが、もったいないですからね」とミチコさんは話してくれた。

◆ベトナムに永く住みたい◆

ミチコさんは今ベトナムに来て、これから最低10年以上はベトナムに住みたいと思っている。

「ベトナムと私との縁を懐かしく思い出しています」と、彼女は 笑いながら話してくれた。

「私がベトナムに初めて来たのは1995年で、その時は数人の友人と一緒で観光旅行に来ました。本当のことを言いますと、その時のベトナムに対する印象は実に悪いものでした。」と、一人のシクロの男の話から語り始めた。

「私たちは“一時間5ドルだ”と値段を相手に確認して、シクロに乗りました。でも往復して帰って来たら“一時間40ドルだ!”と、そのシクロの男は吹っ かけて来ました。

その後日本に帰ってから、「今度ベトナムに行ったら二度と騙されないぞ!」ということを証明しようと思って、一人でベトナムに戻って来よ うとこころに決めました。」と。

そして南部のミート-地方に行った時に、彼女は川沿いに住むある一家と知り合う機会があり、親交を結んだ。その田舎の素朴な家族の人たちと交際していくうちに、その前に抱いていたベトナムに対する悪い印象が徐々に薄れていった。

その後彼女は日本へ帰っても、(またベトナムに戻りたいなー)と、折にふれてはベトナムのことを思い出していた。そしてベトナムに対する愛情は益々大きくなり、抑えがたいものになっていった。

そして遂に「2001年にベトナムにそのまま住もうと決意して、 日本にある荷物を全部まとめてベトナムに帰って来ました」と、ミチコさんは心情を語ってくれたのだった。

Ms-MiyamotoCô Miyamoto và một số người bạn Nhật và Việt nam chụp 16/09/2013
(Ảnh do Cô Hồng cựu lưu HS Việt nam tại Nhật cung cấp)

ミチコさんがベトナムに住もうと決意したもう一つの理由として、「ベトナムの住み易さ」を挙げる。「自分は足が悪いので日本では普通の仕事には就けませんが、ベトナムでは日本語を教えること が出来るので、私のような障害者にとってはベトナムのほうが暮らしやすいのです。」と。

そして彼女は出来るだけ永くベトナムに“永住”するために、毎日倹約した生活をこころがけているのだった。彼女が借りている部屋はホーチミン市の南の7区 にあり、広さは10平方メートルで、家賃は1ヶ月50万ドン(約3,700円)である。

ある日彼女の親しい知人が、日本語を習いたいという数人のベトナム人を彼女に紹介した。その時から、ミチコさんは「日本語を教える先生」になったのだった。

「最初の頃は、私と学生たちはいつも喫茶店で待ち合わせして、その中で私は日本語を教えていましたが、度重なるとコーヒー代がもったいないので、その後は大学の構内にあるベンチに座って教えるようにしました」と、話してくれた。

その最初の生徒が別の生徒を紹介してくれて、どんどん生徒が増えていった。今は一人の生徒に、一回一時間、週に3回教えている。土曜も日曜も教えている。 学費は、仕事を持っている社会人からは一ヶ月15万ドン(約1100円)。

働いていない人からは10万ドン(約740円)もらっている。でも働いていても お金がない人もいるし、苦学生はお金を持っていないし、そういうような生徒からは3万ドン(約220円)しかもらわないという。

一台の古いカセットと、二・三冊の日本語の文法書と、古ぼけて擦り切れた一冊のベトナム語の辞書と、昼食用の二・三個のパン。・・・これがベトナムで日本語を教えて生活している時の、ミチコさんのバッグの中身である。

彼女は、「このようにして日本語を教える仕事から、毎月2~3百万ドン(約1万5千円~2万2千円)くらいの収入があります。それで毎日の生活費は足りま す。あまりお金は持っていませんが、ベトナムで仕事をしながら生活出来るのは大変幸せだと思います。

私は日本人ですが、日本とは縁が薄かったのです。ベト ナムに来てから、私は自分の幸福を見付けることが出来ました。」と話してくれた。

 ◆ ベトナムとの縁 ◆

彼女は悲しい話として、日本の自分の田舎についても語ってくれた。

「実は私が産まれる前には私の家は裕福でしたが、父が悪い友達に騙されて会社が倒産しました。それで私が生まれた頃から、私の両親は借金を背負い貧乏に なってしまいました。私に飲ませるための ミルク代もない状態でした。                                  それで私はひもじい時には、自分の指を しゃぶっていました。それで今も私の指は曲がっ ています。」と、彼女は自分の曲がった指を見せてくれた。

「そして小学校3年の時に母が亡くなり、私は学校へ行くために毎朝早く起きて新聞配達の仕事をしたりしました。でも父の借金は膨らんでいく一方でしたの で、ついに私は大学に行くことは出来ませ んでした。またある日、突然交通事故にも遭いました。それで今も私の片方の足にはその後遺症が残っています。」

「それから私は自分に合った仕事を見つけるために、ヨーロッパやアメリカなど今までいろんな国へ行きました。でもこのベトナムに私は足を引き止められまし た。その時までベトナムに住もうなどと は全然考えてもいなかったのに。これもまたベトナムとの縁というべきでしょうか。」

「今のベトナムは貧しくても平穏で、私のような体に障害のある者にも優しい国です。それでずっとこのままベトナムに住みたいと考えています。」とミチコさんは話してくれた。

Cám ơn anh Haruyoshi Taku đã cung cấp cho CLB bài dịch này)

Cách đây 6 năm trước Mr Taku đã dịch bài báo này ra Tiếng Viết ở trên

(Nguyên văn bài báo bằng Tiếng Việt)

Người nước ngoài đến VN mưu sinh đủ màu da, lứa tuổi. Bên cạnh những ông Tây còn có nhiều phụ nữ châu Á đến VN sinh sống. Họ cũng giống nhiều người Việt, lam lũ mưu sinh qua ngày. Ở VN, họ tìm được niềm vui và hạnh phúc.

Cô Michiko bắt đầu một ngày làm việc của mình từ 5g sáng. Sau khi vội vàng ăn tô mì gói và chuẩn bị một ít thức ăn mang theo cho bữa trưa, cô đón xe buýt đến Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM khi sân trường chỉ mới lác đác một vài sinh viên. “Phải đi sớm mới có chỗ để ngồi dạy, đi trễ thì phải ra quán cà phê ngồi tốn tiền lắm”, cô Michiko nói vậy.

“Bám trụ” lâu dài

Tính đến nay cô Michiko đã ở VN được hơn 10 năm. Mỗi lần nhớ lại “cái duyên” của mình với VN, cô chỉ cười: “Lần đầu tiên tôi đến VN là năm 1995, khi đó tôi đi du lịch cùng với mấy người bạn.

Nói thật, lần đầu tiên đến VN ấn tượng trong tôi thật xấu. Chuyện bắt đầu từ một cuốc xích lô, chúng tôi đã ngã giá một giờ là 5 USD, nhưng đến khi đi về thì bị “chặt” tới 40 USD”. Sau đó, Michiko quyết một mình trở lại VN để chứng minh mình không thể bị lừa lần thứ hai. Trong thời gian du lịch ở Mỹ Tho, cô đã kịp làm quen và kết thân với một gia đình ở miền sông nước.

“Được sống với những con người chân chất ở nông thôn, những suy nghĩ trước đó về VN trong tôi dần xóa nhòa. Sau lần đó, mỗi khi nghĩ về VN, tôi có một cảm giác thật lạ. Trở lại Nhật vừa được hai tháng tôi đã thấy nhớ VN đến da diết”, cô Michiko tâm sự.

Khi tình yêu đối với VN đã lớn và không thể cưỡng lại được, năm 2001 cô Michiko quyết định gói ghém đồ đạc qua VN để sống. “VN là nơi tôi cảm thấy dễ sống nhất đối với một người khuyết tật như tôi”, cô nói.

Với một cái chân bị tật và số tiền ít ỏi sau bao năm dành dụm, cô Michiko phải hết sức tằn tiện để có thể “bám trụ” được lâu dài.  Cô mướn một căn phòng trọ rộng 10m2 với giá 500.000 đồng mỗi tháng ở quận 7 (TP.HCM) và tính toán chuyện sinh nhai. Nhờ bạn bè giới thiệu, cô bắt đầu có một vài học viên đến học tiếng Nhật, cô trở thành cô giáo dạy tiếng Nhật dạo từ đó.

Cô kể: “Lúc đầu tôi và học viên thường hẹn nhau ở quán cà phê để học, nhưng sau thấy tốn kém quá nên mới dẫn nhau về ngồi ở hành lang Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM.

Người này chỉ người kia, dần rồi học viên ngày một đông. Mỗi học viên tôi dạy mỗi ngày một tiếng, mỗi tuần ba buổi, kể cả thứ bảy và chủ nhật. Học phí thì tùy theo khả năng của từng người, ai đi làm rồi đóng

150.000đ/tháng, ai chưa đi làm thì 100.000đ/tháng. Nhiều em cũng tội lắm, không đủ tiền để đóng thì tôi cũng chỉ nhận vài ba chục ngàn đồng lấy lệ”.

Một chiếc cassette cũ bỏ túi, vài cuốn sách ngữ pháp tiếng Nhật, một cuốn từ điển tiếng Việt đã nhàu và vài lát bánh mì ăn trưa… Đó là hành trang mưu sinh hằng ngày của Michiko. Cô nói về cuộc sống hiện tại: “Mỗi tháng tôi cũng kiếm được 2-3 triệu đồng từ nghề dạy dạo này, cũng đủ để trang trải cuộc sống hằng ngày. Tuy không nhiều tiền nhưng thật sự tôi rất hạnh phúc khi được sống và làm việc ở VN”.

Cứ vài năm cô lại về thăm Nhật Bản một lần. Để tiết kiệm, Michiko đi xe đò ra Hà Nội, từ Hà Nội lại đi xe lửa qua Trung Quốc, từ Trung Quốc đi tàu thủy về Nhật. “Mỗi chuyến đi như vậy phải mất cả tuần mới về đến Nhật, nhưng được cái rẻ lắm. Nếu đi máy bay tốn khoảng 15 triệu đồng thì đi đường bộ chỉ tốn khoảng 4 triệu đồng thôi. Vậy là đỡ tốn hơn 10 triệu, đủ để sống ở VN ba tháng rồi còn gì”, cô Michiko tính toán.

■Duyên phận với VN■
 
Trong câu chuyện đời mình, cô Michiko luôn nhắc về quê hương mình với những kỷ niệm buồn. “Tôi đã không có duyên với Nhật Bản, chỉ khi đến VN tôi mới tìm thấy hạnh phúc”, cô nói.

Đưa ra những ngón tay bị cong quắp của mình, cô kể: “Lúc tôi sinh ra thì gia đình tôi nghèo lắm, đến cái ăn mà bố mẹ tôi cũng không lo nổi cho tôi. Do đói quá nên tôi cứ đưa tay lên gặm, riết rồi ngón nào cũng cong lại như bị tật vậy”.
Bố Michiko vốn là một kiến trúc sư, công ty riêng của bố cô đang ăn nên làm ra thì bị bạn bè phản trắc. Sau khi công ty phá sản, cả bố mẹ cô đều rơi vào cảnh thất nghiệp, phải làm thuê làm mướn để sống qua ngày. Cô nhớ lại: “Đến năm tôi học lớp 3 thì mẹ tôi qua đời, còn bố thì ngày càng lún sâu vào nợ nần.

Để có tiền đi học, hằng ngày tôi phải dậy thật sớm để đi giao báo quanh vùng trong cái rét cắt da cắt thịt rồi mới tới trường”. Khi mới vào cấp II, để có tiền tiếp tục ăn học, Michiko đã phải khai gian tuổi để được nhận vào làm một chân đóng gói tại công ty sản xuất ly chén, rồi đi phụ hồ, vác mướn…

Trước món nợ của bố ngày một lớn dần, tốt nghiệp phổ thông, Michiko không thể làm ngơ để vào đại học mà phải đi làm để kiếm tiền trả nợ.
Đang trong cơn khốn khó thì tai nạn ập đến làm một chân của Michiko phải mang thương tật. Vốn đã gầy yếu nay lại mang thương tật, nhiều lúc Michiko nghĩ rằng đời mình đã đi vào ngõ cụt. Cha cô qua đời khi cô vừa bước qua tuổi 29. Và rồi cô đến VN, ở lại với nơi này.

“Tôi đã đi nhiều nước từ Âu qua Mỹ để tìm một nơi làm việc, nhưng VN lại là nơi tôi dừng lại, dù trước đó chưa bao giờ tôi nghĩ tới. Có lẽ là duyên phận! Dù VN còn nghèo nhưng là nơi thanh bình và nhiều
tình thương mà một người khuyết tật như tôi cũng kiếm được hai bữa ăn một ngày và tìm thấy niềm vui”, cô Michiko tâm sự.

Các sự kiện CLB